Yazı
5 yorum

Üsküp

Makedonya’daki son günümüzü Ãœsküp‘e ayırdık. Tarihi milattan önce 4000’li yıllara uzanan bu ÅŸehir Yugoslavya dağıldıktan sonra, 1991 yılında Makedonya’nın baÅŸkenti olmuÅŸ. 1963 yılında yaÅŸanan büyük depremle ÅŸehrin çoÄŸu yerle bir olduÄŸu için çok insan hayatını kaybetmiÅŸ, evlerinden olmuÅŸ ve tarihi yapılar çok zarar görmüş.

O süreden beri ÅŸehrin yeniden yapılanması için çalışmalar yapmışlar, Japon mimarlardan yardım almışlar. Bugünkü hükümet de bu çalışmalara katkıda bulunmak için ‘Ãœsküp 2014‘ projesini baÅŸlatmış. Bu projenin amacı ÅŸehre daha klasik ve tarihi bir hava katmakmış. Ä°yi mi yapmışlar? Bence hayır.

uskup_04

Jordanka ve Nikola iki senedir Makedonya’ya gitmedikleri için, Ãœsküp’ün yeni halini ailelerinden duydukları dışında, bilmiyorlardı. Onlar da bizimle turist gibi gezip ÅŸehrin bu yeni haline ÅŸaşırdılar. Ana caddelerden birine yaptıkları, üzerinde ‘Makedonya’ yazan, Paris’teki ‘Arc de Triomphe’ taklidi tak absürd görünüyordu.

Åžehrin içinden geçen Vardar nehri etrafında pek çok bina vardı. Bunlardan çoÄŸunu restore edilmiÅŸ tarihi binalar zannettik, fakat öğrendik ki hepsi yeni binalarmış, proje kapsamında ‘tarihi görünümlü’ binalar yapmayı amaçlamışlar. Bu da bize biraz garip geldi, çünkü yakından inceleyince yepyeni görünen binaların eski bir modele göre inÅŸa edilmiÅŸ olmaları hem zihnimize zaman kayması yaÅŸattı, hem de Jordanka’nın dediÄŸi gibi gelecek adına tarihi kandırmak gibi geldi.

Bir de tarihi hava katmak adına her yere koydukları sayısız heykeller vardı. Yine eski görünümlü inÅŸa edilmiÅŸ yeni köprülerin üzerine tepeleme doldurdukları, bir kısmı Makedon bile olmayan kiÅŸilerin heykelleri vardı. Bu köprüler ve heykeller yalnızca ‘yapmış olmak için yapılmış’ izlenimi veriyorlardı. Pek çok kiÅŸiden ÅŸu lafı duydum ‘Bu hükümet yiyor ama yapıyor, bir öncekiler hiçbir ÅŸey yapmıyordu’. Ne kadar tanıdık bir laf deÄŸil mi? Kimsenin günahını almak istemem ama bu yapılan inÅŸaatların güzel bir para aklama yöntemi olduÄŸunu söylüyorlar.

Ãœsküp’ün bu kısmı hepimize göre epey ‘kitsch’ görünüyordu. (Bu konuda yazılmış bir makaleye buradan göz atabilirsiniz)

uskup_14

Nehir kenarındaki kafelerin arasından yürüyüp büyük meydana vardığımızda gördüğümüz gerçek tarihi köprü bizi biraz rahatlattı :)

Barış ve Yafen çalışmak zorunda olduklarına karar verince, sürekli yanlarında taşıdıkları bilgisayarlarıyla bir kafeye oturdular. Biz de güneşe yarım saat daha dayanabileceğimizi düşünüp biraz daha şehir turu yapmaya karar verdik.

uskup_16

uskup_17

AÅŸağıdaki fotoÄŸraf ilk bakışta bir ÅŸey ifade etmiyor gibi görünse de ne yazık ki anlamı büyük. Bu alan ana meydandaki aÄŸaçlık alanlardan biri. O kepçeyi orada gördüğüm an tüylerim diken diken oldu. Refleks olarak o tarafa yürüdüm ve o alanın neden çevrelendiÄŸini sordum. Aldığım cevap ‘aÄŸaçlar sökülüyor, buraya bina yapılacak’!! Yalnızca ‘direnmelisiniz, biz öyle yapıyoruz’ dedim. Yapacak birÅŸey olmadığını söylediler, içim ezildi.. Bir gün o parkın yerine yapılacak ÅŸeyi gördüğümüzde buranın nasıl olduÄŸunu unutmayalım diye bu fotoÄŸrafı yayınlamak istedim.

uskup_09

uskup_10
(Eski köprünün yanındaki yeni 1.Iustinianus heykeli)

Gerçek tarihi köprüyü geçip şehrin depremde çok az hasar görmüş, Osmanlı etkisinin fazlaca bulunduğu, eski pazar bölgesini gezdik.

uskup_11
(Ä°ki bina arasındaki yazı. Benim için ‘Her yer Taksim, her yer direniÅŸ’)

Ãœsküp’ün bu bölgesi eskiden yalnızca zanaatkarların dükkanlarının olduÄŸu bir pazar bölgesiyken, ÅŸimdi daha yeni dükkanlara da ev sahipliÄŸi yapmaya baÅŸlamış. Ara sokaklardan yürüyerek Kapan Han‘a geldik. Osmanlı zamanında Ä°shakoÄŸlu Ä°sa Bey tarafından 15. yüzyılda inÅŸa edilmiÅŸ bu han içinde bulunan bir kaç kafe oraya güzel bir hava katmıştı.

uskup_12

uskup_05
(Bir kafenin penceresi)

uskup_13
(Çarşıdaki börekçi)

uskup_06
(Atıl durumdaki eski bir kahvehanenin camı)

uskup_07
(‘Evliya Çelebi’ sokağı ve Türk esnaf)

Biraz dolaÅŸtıktan sonra Osmanlı zamanında kervansaray olarak yapılan Kursumli An‘a (KurÅŸunlu Han) vardık. 16. yüzyılda han olarak kullanılan yapı 18. yüzyılda hapishaneye çevrilmiÅŸ. Bugün binanın bir kısmı müze olarak hizmet veriyormuÅŸ (tadilatta olduÄŸu için bu kısmı gezemedik). Bahçesinde ise klasik müzik konserleri veriliyormuÅŸ. Bizim orada bulunduÄŸumuz günlere denk gelmedi ama bu tarihi avluda müzik dinlemek çok keyifli olurdu eminim.

uskup_08

uskup_01
(Üsküp gece hayatının en popüler barları bu eski evler arasına kurulmuş)

Yeni Ãœsküp ne kadar yapay ve çirkinse, eski Ãœsküp de o kadar güzel ve sıcaktı. Bu kısmı gezmeyi bitirdiÄŸimize öğle güneÅŸi iyice güçlenmiÅŸti. Barış ve Yafen’i bıraktığımız kafeye kendimizi zor attık. Orada mola verip onların çalışması bitene kadar birer buzlu kahve içtik. Eve dönmeden önce ÅŸehirde biraz daha yürüyüş yaptık.

uskup_02
(Ãœsküp doÄŸumlu Rahibe Teresa‘nın adına yapılmış anı evi)

uskup_03
(Deprem olduğunda çoğu yıkılmış, duvarındaki saat o anda durmuş olan eski tren istasyonu. Bugün bir kısmı Üsküp şehir müzesine ev sahipliği yapıyor.)

Gezimizi tamamlayıp sıcaktan bitmiÅŸ bir ÅŸekilde eve döndük. Jordanka’nın anne ve babası bizi yine hazır bir sofra ve bir sürü güzel yemekle karşıladılar. Yemekten sonra valizlerimizi hazırlayıp ailelere veda ettikten sonra, günlerdir ÅŸoförlüğümüzü yapan Aleksander bizi havaalanına bıraktı.

Uçağımız iki saat rötar yapınca biraz daha çalışmaya karar veren Yafen ve Barış’ı bir masada bırakıp, Jordanka ve Nikola’yla üç günlük gezimizin kritiÄŸini yaptık ve fotoÄŸraflara baktık. Her iksinin de ailesi yeterince kalmadığımızı ve daha yemediÄŸimiz bir sürü yemek olduÄŸunu düşündükleri için onlara yeniden Makedonya’ya gitme sözü vermiÅŸtik. Belki gelecek sene yine geliriz diye düşündük, bu senelik Makedonya’ya veda ettik.

5 Yorum

  1. Ãœsküp’ün yeni görünüşüyle ilgili yazdıklarınıza sonuna kadar katılıyorum, ben de Ocak 2014’te gittim. Yeni yapılan heykeller ve binalar resmen insanın üzerine üzerine geliyor, çok yapay ve sıradanlar. O kadar çoklar ki sanki TaÅŸ Köprü’ye inat yapılmış hepsi.KeÅŸke eski günlerini görebilseydik, sanırım bunun için biraz geciktik. Sevgiler

    Cevap

  2. Merhabalar, yazdıklarınız çok güzel ama Osmanlı ve Türklerle ilgili bir fotoÄŸraf bir cami bir Osmanlı eseri koymamanız beni çok üzdü. Ãœsküp’ü Ãœsküp yapan Osmanlı Ä°mparatorluÄŸudur. 500 yıl orada hüküm süren bir milleti yok sayamazsınız. Sizi kınıyorum

    Cevap

    • Merhaba, kisisel bir blog yazisinda bir milleti yok saymis olamam tabi ki. Ben kendi gezdigim gordugum yerleri yazdim ve fotografladim, bu bir resmi turist bilgi yazisi degil. Sevgiler

      Cevap

  3. Evler arasinda gece hayatı bar kafe dediÄŸiniz yer, Ãœsküp Türk Osmanlı çarşısının çok önemli Bedestenidir, Ä°sa bey’in babası Ä°shak bey inÅŸa etmiÅŸtir akabinde çarşı etrafında teÅŸekkül etmiÅŸtir, ki bu çarşı balkanların en büyük çarşısıdır, merkezinde Murat paÅŸa camii inÅŸa edilmiÅŸtir, sevgiler.

    Cevap

    • Merhaba Abdullah Bey, verdiginiz bilgiler icin cok tesekkurler.

      Cevap

Bir cevap yazın

Doldurulması gereken alanlar* ile işaretlenmiştir.