Yazı
8 yorum

Jan Lööf – Karikatürist ve Yazar

Göteborg’da vakit geçirmeyi en çok sevdiğim yerlerden biri Göteborg Sanat Müzesi. Şehrin en büyük caddesi olan Avenyn’un en sonunda, Poseidon heykeliyle ünlü meydanı şehir tiyatrosu, konser slonu ve şehir kütüphanesiyle paylaşan bu büyük bina 1860’larda yapılmış. Diğer müzelerin aksine kraliyet ailesinden bu müzeye kalan bir şey yok, eserlerin tamamı bağışlarla toplanmış.

Rembrandt, van Gogh, Monet ve Picasso gibi ünlü sanatçıların kalıcı eserlerinin yanı sıra, müzenin geçici sergileri sergilediği ayrı salonları da mevcut. Biz de müze programına göz atarken şu sıralarda müzenin çok ilginç ve eğlenceli bir sergiye ev sahipliği yaptığını görüp bu sergiyi hemen ziyaret ettik.

Sergi İsveç’li ünlü karikatürist (aynı zamanda illüstratör, yazar ve caz müzisyeni) ve pek çok ödül sahibi Jan Lööf‘ün eserlerinden oluşuyor. 1940 doğumlu olan Jan Lööf 60’larda Stockholm Sanat Akademisi’nden mezun olduktan sonra, bu zamana kadarki nesillere çocuk dizilerinden, çocuk kitaplarına, maketlerden çizgi romanlara kadar pek çok kült eser bırakmış.

En önemli çizgi romanları Felix, Bellman ve Ville.  Felix gansterlere, canavarlara ve uzaylılara karşı, fantom, tarzan ve drakula gibi ünlü çizgilerle beraber savaşan maceracı bir çocuğun hikayelerini anlatıyor. Bellman figürü Felix’in aksine bira düşkünü, güneyli, klasik bir yaşlı adam. Ville ise bunların da aksine işsiz bir akademisyen olan Ville Karlsson karakterini konu alıyor. Ville’ye bir gün uzaylılar tarafından verilen misyon üzerine Ville İsveç kralı ve zamanın başbakanı olan Olof Palme ile iş birliği yaparak dünya düzenini sağlıyor.

Jan Lööf’ün televizyon serilerinden bahsedecek olursak, en önemlilerinden biri bir çocuk programı olan Tårtan (Pasta). Bu çocuk dizisi, aslında denizci olan üç arkadaşın nasıl tesadüfen pastacı olduklarını ve onların pasta dükkanlarındaki maceralarını konu alıyor. Bu dizide pastacılardan birini Jan Lööf’ün kendisi oynuyor. Bir çizgi dizi olan ‘Skrotnisse och Hans Vänner‘ (Hurdacı Nisse ve Arkadaşları) ise arkadaşlarıyla beraber hurdaları teknolojik aletlere ve uçaklara dönüştüren Nisse’nin maceralarını anlatıyor.

Jan Lööf 2010 yılında çıkan kitabı ‘Pelle’nin Gezegen Seyahati’ nde önceki eserlerinen karakterlere de yer vermiş. Bu macerada Pelle, hurdacı Nisse dizisinin son bölümünde başka bir planete gidip orada kalan Nisse’nin arkadaşı Bertil’i ziyaret ediyor. Yaklaşık bir buçuk metrelik, Jan Lööf’ün eseri olan bu maket de garajındaki uçağıyla bu planette kalan Bertil’i gösteriyor :) Benim bu sergide en sevdiğim eserlerden biriydi bu maket.

Tüm duvarlarda Jan Lööf’ün kitaplarından ve dizilerinden çizimleri yer alıyordu.

Yine yaklaşık 2×2’lik dev bir fotoğraf makinası maketinin içinde de karikatürler asılıydı.

Eski bir sinema binası (Nisse’nin sineması) haline getirilmiş bu küçük makette de ‘Tårtan’ dizisinden bölümler gösteriliyordu. Biz de içeri girip küçük taburelerde bir süre bu diziyi izledik.

Jan Lööf’ün hikayeleri ve çizimleri dışında maket konusunda da çok başarılı olduğu açıktı. Serginin en sonundaki büyük köşede bazıları yarattığı karakterlerden bazıları da denemelerden oluşan kendi yaptığı maketler bulunuyordu. Bu maketler beni büyülerdi, çünkü hiç bir küçük detay atlanmamıştı ve her şey çok gerçekçiydi.


(Yerdeki tahta terlikler, duvarda asılı resimlerle eski ve klasik bir İsveç lavabosu)


(Bazı maceralarında Sahara çölünden geçen bir tren)


(Hurdacı Nisse’nin garajı)


(Eski bir İsveç şehir meydanı)

Planet maketinin hemen altındaki kırmızı koltuklarda Jan Lööf’ün tüm kitapları bulunuyor. Oraya gelen yetişkinler ve çocuklar bu koltukta kitapları inceleyerek vakit geçirebiliyorlar. Ben de çok uzun süre bu kitaplarda kendimi kaybettim :) Müzenin dükkanında satılan bu kitaplardan ve çocuklar için ‘Pelle’ oyun kartlarından Türkiye’deki küçük kuzenime almayı planlıyorum.

Bu sergi Ocak 2012’ye kadar Göteborg Sanat Müzesi’nde segileniyor. Sergiyle beraber belli saatlerde dizi gösterimleri, çocuklar için karikatür ve boyama workshop’ları, quiz yarışmaları ve okul gezileri için de fırsatlar bulunuyor. Daha önce adını duyduğum Jan Lööf’ü daha yakından tanıma ve eserlerini inceleme fırsatı bulduğum için çok mutluyum. Türkçe’ye çevrilen eserleri var mı bilmiyorum, ama bir gün bu konuda çalışmalar yapmaya gönüllüyüm :)

8 Yorum

    • Teşekkür ederim yorumlar için :) Ben de inceliyorum arada sitenizi, elinize sağlık :)
      Sevgiler,
      Gizem

      Cevap

    • Begendigine sevindim :) Bekleriz, sergi devam ediyor ocak ayina kadar :)

      Cevap

  1. Çok heyecan verici! Jan Lööf çok büyük bir yetenekmiş. Yarattıklarına hayran kaldım. İnsanların yaptıklarınıza hayran kalmaları ne kadar gurur ve haz verici bir şey olsa gerek, onun yerinde olmayı çok isterdim ama işte herkes yetenekli doğmuyor ya da yeteneklerini keşfedemiyor :)

    Cevap

    • Ben de Jan Lööf’ü ve eserlerini bu sergiyle daha yakından tanıma fırsatı buldumç Yaptığı her şeye ben de hayran kaldım. Dediğin gibi Duygu’cuğum bazı insanlar inanılmaz yetenekli doğuyorlar. Ben sanat alanında pek yetenekli olamadım malesef ama Jan Lööf’ün yaptığı maketleri kıskandım en çok. Bir kaç tane de çizgi romanını edinip okumak istiyorum şimdi :)

      Cevap

Bir cevap yazın

Doldurulması gereken alanlar* ile işaretlenmiştir.